Beyni Geliştirmek İçin Yapmanız Gerekenler

Beyni Geliştirmek İçin Yapmanız Gerekenler

Bu yazımızda ünlü kognitif sinirbilim uzmanı Prof. Dr. Sandra Bond Chapman’ın insanlara beyni daha verimli kullanmak için ve beyni geliştirmenin sırları olarak adlandırdığı önerilerden bazılarını listeyeceğiz. Chapman 30 yılı aşkın bir süredir Teksas Üniversitesi Beyin Sağlığı Merkezi’nde sinirbilimle uğraşıyor ve birincil uzmanlık alanı beyin sağlığını koruyarak beynin performansını en üst düzeye çıkarmak.

Beyni Geliştirmek Hiç Kolay Değildir

İnsan beyni şu ana kadar karşılaştığımız evrendeki en karmaşık nesnedir. Beyni geliştirmek için azimle çok çalışmak lazımdır. Carl Sagan beyin korteksinin Samanyolu galaksisinden bile karmaşık olduğunu ifade eder. Günümüzde ise bilim insanları evrenin kendisinin bir beyin gibi organize edilmiş olabileceğini ifade etmektedir. Beynimizin yaklaşık 100 milyar nörondan oluştuğu belirtilir ancak 2014 Aralık verilerine göre bu sayı 86 milyar olarak ölçülmüştür. Nöronların 10 katı kadar da glia hücresi mevcuttur ve bu nöronların beslenmesi ve işlevlerini yerine getirmesinde onlara yardım eder. Hücrelerin haricinde beyinde çok sayıda kıvrım, girinti, çıkıntı ve kanallar mevcuttur.

Beyni Geliştirmek İçin 7 Sır

Chapman’ın beyni geliştirecek 7 ‘sır’ adını verdiği bu yöntemler çalışan yetişkin bireyler için tasarlansa da beyni geliştirmek her yaştan insan için önemlidir.

1. Sır: Tek bir işe odaklanın. Birden fazla işi aynı anda yapabilmeleriyle övünen insanlar bir konuda çok yanılıyorlar. Beyin aynı anda iki işi yapabilecek şekilde gelişmedi. Beyin birden fazla işi aynı anda yapmaya kalktığında aslında iki iş arasında hızlıca geçiş yapıyor. Bu geçişler de hem yapılan işin verimini azaltıyor hem de beyni yorarak stres hormonları harekete geçiriyor. Sadece tek bir işe odaklanmak sizi daha başarılı kılacaktır. Bundan sonra bir işi yaparken müzik dinlemeyi bir daha düşünün.

2. Sır: Bilgiyi sınırlayın. Teknoloji artık o kadar ilerledi ki, internete girdiğiniz anda beyninize inanılmaz bir bilgi akışı oluyor. Yapılan araştırmalar 20 yıl öncesine göre günde 200 kat daha fazla bilgiye maruz kaldığımızı gösteriyor. Bunun da bir bedeli var tabi ki. Sadece kullanacakları gerekli bilgileri alan bireyler bunları işlemede ve kullanmada gereksiz bilgileri alanlardan çok daha başarılı oluyor. Sözüm o ki, beyni geliştirmek için onu bilgi çöplüğünden kurtarmamız gerek.

Beyni Geliştirmek İstiyorsanız Bilgi Çöplüğünden Kurtulun

3. Sır: Dikkat dağıtıcı etkenlerden uzak durun. Ortalama olarak insanların dikkati üç dakikada bir bölünür. Bu dikkati toplayamama da yine teknolojinin üzerimizdeki eserlerinden biri. Farkında bile olmadan aslında yeni bir e-mail, facebook bildirimi veya bir kısa mesaj bekliyoruz. Yemek yerken bile insanların telefonları masalarının üstünde duruyor. Bir işi yaparken teknolojiden biraz uzak kalmak beynin o işi tamamlamadaki becerisini artıracaktır. Beyni geliştirmek istiyorsak gün içinde yaptıklarımıza çok dikkat etmeliyiz.

4. Sır: Büyük düşünün. Bir işi planlarken sürekli detaylar ve resmin geneli arasında gidip gelirseniz beyniniz ayrıntılara çok fazla takılacak ve kendini heba edecektir. Bir işi ele alırken her zaman en dışarıdan bakın ve yavaşça o işe yakınlaşın ve sistematikleştirin. Bu şekilde algı gücünüz artacak, düşünme kabiliyetleriniz gelişecektir.

Zihin Gücünüzü Boşa Harcamayın

5. Sır: Zihinsel gücünüzü iyi ayarlayın. Zihin gücü de beden gücü gibi bir süre sonra tükenebilir. Güne başlarken en çok çabayı en önemli işlerinize verin. Örneğin o gün içinde kesinlikle bitmesi gereken bir projeyi öğleden sonraya ertelemeyin, enerjinizin en çok olduğu sabah saatlerinde yapmaya başlayın.

6. Sır: Yenilikçi olun. Rutin yaptığınız işlerin dışına çıkmak beyin sağlığınızı korumak ve geliştirmek adına yaptığınız en önemli işlerden olacaktır. Beynimiz her alışık olmadığı harekette yeni sinapslar kurarak uyum sağlamaya çalışır. Dişlerinizi bazen diğer elinizle fırçalayın. Bir yerden başka bir yere giderken farklı güzergahlar izleyin. Bu sizin zaman içinde yeni bilgileri öğrenme gücünüzü artıracaktır.

Beyni Geliştirmek İçin Konsantre Olun

7. Sır: Ne yapıyorsanız yapın, o işte başarılı olmanın yolu o işi mutlu olarak odaklanarak yapmaktır. Odaklandığınızda beyninizin prefrontal korteks ve striatum bölgeleri arasında senkronizasyon gerçekleşir ve bu şekilde öğrenirsiniz. Ders dinlerken kaleminizle oynamamanız için bir sebep daha.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar
  1. http://www.huffingtonpost.com/sandra-bond-chapman/flex-your-cortex-7-secret_b_6358056.html
  2. Gündelik Hayata Sinirbilimsel Yaklaşımlar. Çağlayan Taybaş. Etki Yayınevi; 2014
  3. https://news.wustl.edu/news/Pages/26356.aspx

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Johnson & Johnson'a bağlı olarak Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.