Endoplazmik Retikulum

Endoplazmik Retikulum

Endoplazmik retikulum (ER) ökaryotik hücrelerde kıvrımlı şekilli zarlı bir yapıya sahip bir organeldir. ER’nin zarları hücre çekirdek zarının devamı şeklindedir. Dantel benzeri kıvrımlı bir yapıya sahiptir. Granüllü ve granülsüz olmak üzere iki çeşit ER vardır. Granüllü ER üzerinde ribozomlar olduğu için böyle adlandırılır. Granülsüz ER’da ribozom yoktur bu yüzden granüllü ER’da gerçekleşen protein düzenlenmesi granülsüz olanda gerçekleşmez. Granüllü ER’nin başlıca görevleri protein katlanmasını düzenlemek, proteinlerin görev yerlerine taşınmasını sağlamak, kalsiyum depolamaktır. Granülsüz ER ise fosfolipidlerin, steroid moleküllerin ve çeşitli lipidlerin sentezini gerçekleştirir.

Endoplazmik Retikulumun Yapısı

Endoplazmik retikulum tübüler ve düz veziküler yapılardan oluşmuş bir ağ şeklindedir. Tübüller ve veziküllerin tümü birbiriyle ilişki halindedir. Bu organelin duvarları tıpkı hücre zarı gibi çiftkat lipidden oluşmuştur ve çok miktarda protein içerir. Bu organelin toplam yüzey alanı bazı hücrelerde örneğin karaciğer hücrelerinde hücrenin dış yüzey alanının 30-40 katı kadar olabilir. Tübül ve veziküllerin içi endoplazmik matriks denen ve ER dışındaki sıvıdan farklı olan akışkan (sulu) bir sıvıyla doludur. Elektron mikroskobu ile çekilmiş fotoğraflar ER içindeki boşluğun çift katlı çekirdek zarının arasındaki boşlukla bağlantılı olduğunu göstermiştir.

Hücrenin başka bölümlerinde yapılan maddeler endoplazmik retikulum içine alınır ve daha sonra hücrenin diğer bölümlerine iletilirler. Endoplazmik retikulum yapısındaki çok geniş alan ve bu zar üzerinde bulunan çok sayıdaki enzim hücrenin metabolik işlevlerini gerçekleştiren makinenin önemli bir parçasını oluşturur.

Ribozomlar ve Granüler Endoplazmik Retikulum

Endoplazmik retikulumun bir çok bölgesinde dış yüzeyine tutunmuş ribozom denen çok sayıda küçük granüler partiküller bulunur. Endoplazmik retikulumun böyle gözüken bölümlerine granüler ER denir. Ribozomlar ribonükleik asit (RNA) ve protein karışımından oluşmuştur ve hücrede, bu bölümde ve protein sentezini gerçekleştirirler.

Granülsüz Endoplazmik Retikulum

Endoplazmik retikulumun ribozom içermeyen bölgesidir. Granülsüz ya da düz endoplazmik retikulum adını alan bu bölge hücredeki lipid maddeleri sentezler. Birçok enzimatik süreci gerçekleştirir. Bu bölgede ribozom olmadığı için granülsüz ER’da protein yerine fosfolipidlerin, steroid moleküllerin ve çeşitli lipidlerin sentezini gerçekleştirir.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Endoplazmik Retikulum
Yazıyı beğendiyseniz 5 yıldız verebilir misiniz?

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Roche'a bağlı olarak klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.