Kahve içmemek Neden Baş Ağrısı Yapar?

Kahve içmemek Neden Baş Ağrısı Yapar?

Bu yazımız kahve tiryakilerine özel. Ben kafeinli sabah kahvemi içmediğimde başım ağrıyor. Belki aynı şey sizde de oluyordur. Peki, kahve içmemek neden baş ağrısı yapıyor diye düşündünüz mü? Bu durum aslında kahveye özel değil, bazı kişiler çay içmediğinde de baş ağrısı yaşıyor. Çay veya kahve içmemek psikolojik olarak değil gayet fizyolojik olarak bir baş ağrısı yapıyor. Şimdi kahvenin içindeki kafeinin etkisine ve kafeinsizliğin neden baş ağrısı yaptığına değinelim.

Favori içeceğimiz kahvenin içindeki kafein uyarıcı bir maddedir. Kan beyin bariyerine aşıp beyne girdiğinde adenozin reseptörlerine bağlanır ve onları etkisiz hale getirir. Adenozin reseptörleri beyni sersemleten, uykumuzu getiren proteinlerdir. Bunlar, sabah mahmurluğumuz ve gece uykumuzun gelmesinde çok önemli bir paya sahiptir. Adenozin reseptörleri engellendiğinde uykumuz kaçar, kendimizi enerjik hissederiz. Araç kullanma, sınava hazırlanma ve ders çalışma zamanlarında içilen kahve çok işe yarar. Bu yüzden yüzlerce yıldır çok rağbet gören bir içecektir.

Kahvenin Birçok Yan Etkisi Vardır

Tabi yararlı ve kullanışlı diye çok abartmamak lazım. Aşırı kahvenin pek çok yan etkisi vardır. Kalp çarpıntısı, düşünceleri toparlayamama ve uykusuzluk bunlardan bazılarıdır. Kafeinin bir diğer yan etkisi de bağımlılık yapıcı olmasıdır. Her güne 2 bardak kahve ile başlayan müptelalar kahve içmediğinde kendini yorgun hissedebilir ve huysuz olabilir. Buna yoksunluk belirtileri deniyor. Çoğu insan bu belirtileri yaşamamak için günlük kahve içme alışkanlıklarını sürdürürler.

Kahve içmemek bir de baş ağrısı yapabilir. Aslında bu kafeinsizliğin en yaygın yoksunluk belirtisidir. Genelde günübirlik olan bu baş ağrıları çok nadir olarak haftaya yayılabilir. Sürekli kafein alarak tansiyonunu yükselten biri kafein almadığında tansiyon tipi baş ağrılarına yakalanır. Migreni olan kişilerde kahve içmemek migren ataklarını tetikleyebilir.

İleri okuma: Adenozin Reseptörleri ve Kahvenin Uyarıcı Etkisi

Kahve içmemek Tansiyon Tipi Baş Ağrıları Yapıyor

Vücudumuzun alışkın olduğu hipotalamus tarafından belirlenen bir kan basıncı var. Kahve içmemek alışkın olduğunuz tansiyona ulaşamamanıza neden oluyor. Baş ve yüz de tansiyona en duyarlı bölgelerden ikisi olduğu için baş ağrıları çekiyoruz. Beynimizin tam olarak ne olduğunu bilmesi için belirli yerlerden sinyaller alması gerek.

Baş bölgesi tansiyonun düşük olduğunu söylüyor olabilir ama neden baş ağrısı yaşamak zorundayız diye sorabilirsiniz. Bununla ilgili ortaya atılan bir görüş beynin gelen sinyalleri yanlış algılayarak baş ağrısı olarak yorumlamasıdır. Şahsi fikrim bu görüş bana çok mantıklı gelmiyor ancak beynin sinyalleri yanlış yorumlaması ilk defa karşılaşılan bir olay değil.

Yoksunluk Belirtileri

Yoksunluk belirtilerinin şiddeti kişinin ne kadar bağımlı olduğuna ve kafein tüketimini ne kadar kestiğine göre değişiyor. Her sabah 2 bardak kahve içenler, bir bardak içenlere kıyasla kahve içmediklerinde daha şiddetli baş ağrıları çekebiliyor. 2 gün kahve içmeyenler de bir gün kahve içmeyenlere kıyasla belirtileri daha sert yaşıyor. Diğer taraftan biraz kafein alımı bile yoksunluk belirtilerini hissedilemeyecek seviyeye geriletebiliyor. Kahve müptelası olup gün içinde kahve içemiyorsanız küçük bir espresso baş ağrılarınızı giderebilir. Eğer baş ağrılarınız başladıysa hemen kendinize bir kahve yapın. 30 dakika içinde baş ağrılarınızın kaybolduğunu göreceksiniz.

İleri Okuma: Kahvenin Artıları ve Eksileri

İşin bir de psikolojik boyutu vardır. Kahve tiryakisi olup yoksunluk belirtileri gösterenler üstünde ilginç bir deney yapılmıştır. Avustralya’da Sidney Üniversite Psikoloji Bölümü araştırmacıları yoksunluk belirtileri gösteren katılımcılara kafeinsiz kahve verdiler. Kafein eksikliğini kafeinsiz kahve ile gideremezsiniz. Fizyolojik olarak mümkün değil ama katılımcılar baş ağrılarının azaldığını ve kendilerini daha iyi hissettiklerini bildirdiler. Psikolojik olarak rahatlamak mümkün olabilir ama kendi kahvenizi kendiniz hazırlıyorsanız bu pek işe yaramayacaktır.

Kafeinin Ağrı Kesici Özelliği Var

Eğer çantanızda bir ağrı kesici varsa (örneğin aspirin) prospektüsünde hangi maddeleri ihtiva ettiğine bakın. Orada kafein göreceksiniz çünkü kafeinin ağrı kesici özellikleri vardır. Araştırmalar paracetamol gibi ağrı kesici maddelerin kafein ile birlikte formüle edildiğinde daha etkili olabileceğini gösteriyor. İlaçların içindeki kafein miktarı 500 mg gibi 2-3 bardak kahveye eş değer bir dozdur.

Vücut için en önemli şey istikrardır. Her gün aynı saatte uyuyup uyanmaya çalışın. Aynı saatte yemek yiyin günlük rutin düzeninizi bozmayın. Vücudunuzun bir tansiyon düzeni varsa bunu aşağı veya yukarı çekmek sizi huzursuz edecektir. Kahve içmemek ömrünüzü uzatmaz, sizi hastalıklardan korumaz. Eğer seviyorsanız günde 4 – 5 bardağı geçmeyecek şekilde içebilirsiniz. Yapılan bilimsel olmayan çalışmalar baş ağrısı da çekmeyeceğinizi gösteriyor.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar
  1. https://medicalxpress.com/news/2018-08-headache-havent-coffee.html
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26933153

Çağlayan Taybaş

Özgeçmişimle ilgili çok geri dönüş aldığım için burayı daha samimi havada yazıyorum. (İnsanlar burayı okuyormuş) Türkiye'nin tarım şehirlerinden Karacabey/Bursa'da dünyaya geldim. İlköğretim ve liseyi orada okudum. Bir ara Bursa Erkek Lisesi maceram da var. Üniversitede İzmir Yüksek Teknoloji, Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümünü kazandım. Hayatımdaki en kritik viraj sanırım buydu. Şu an Roche'a bağlı olarak Koç Üniversitesi ve Cerrahpaşa hastanelerinde klinik araştırma koordinatörüyüm. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca İYTE, Sabancı Üniversitesi ve Dresden Teknoloji Enstitüsü'nün seçkin laboratuvarlarında çok değerli hocalarla çalıştım. Katıldığım kongrelerde 6 poster sunumu, 1 sözlü sunum yapıp ve lisansın son yılında "Gündelik Hayata Sinirbilimsel Yaklaşımlar" adlı kitabımı yayınladım. Sadece PCR, SDS-Page bilmenin pek faydası olmayacağını erken farkettiğimden kendimi farklı alanlarda geliştirdim. Programlama konusunda özel ders aldım, staj yaptım. Bilim yazarlığına giriştim. Photoshop, web tasarımı öğrendim. 2.5 sene ney eğitimi aldım. Okulda satranç kulübüne üye oldum. Piyon düz gider/çapraz yer ile başladık, çok yol katettik. Satranç hayata bakışımı değiştirdi. Almanca, Japonca öğrenmeye çalıştım. Almancayı hâlâ öğrenmeye çalışıyorum. Hepsi çok işime yaradı. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.