Otoimmünitenin Parkinson Hastalığındaki Yeri

Otoimmünitenin Parkinson Hastalığındaki Yeri

Parkinson hastalığı hakkında, önceki yazılarımızda uzun uzun bahsetmiştik. Bu sefer daha farklı bir yönüyle karşılaşacağız; bağışıklık sisteminde. Nature’da yayınlanan, Columbia University Medical Center (CUMC) ve La Jolla Institute for Allergy and Immunology’nin yürüttüğü çalışmada araştırmacılar otoimmünitenin -vücuttaki bağışıklık hücrelerinin kendi hücresini tanımayıp ona saldırması- Parkinson Hastalığı’nda rol oynadığını buldular.

T Hücrelerinin Etkisi

“Hatalı çalışan bağışıklık sisteminin Parkinson Hastalığına olan katkısı hemen hemen 100 yıllık bir geçmişe dayanıyor.”diye belirtiyor CUMC’den Nörobiyoloji profesörü David Sulzer. “Fakat şu ana dek,  kimse noktaları bağlayamamıştı. Bulgularımıza göre, Parkinson hastalarının beyin hücrelerinde biriken bir protein olan alfa sinükleinin 2 parçası, aynı zamanda otoimmün saldırılarda da olan, T hücrelerini aktive edebiliyor.” diye ekliyor.

Center for Infectious Disease’den araştırmacı Alessandro Sette “Parkinson hastalığını başlama nedeni olan alfa sinükleinin bağışıklığa cevabı mı yoksa bunun hastalığın başında nöron ölümü ve semptomları kötüleştirmesinden mi kaynaklandığı daha bilinmiyor.” diye belirtiyor. “Bu bulgular, Parkinson hastalığının tanısı için daha çok teste gerek olduğunu gösteriyor ve hastalığın başlangıcında risk altında olan bireyleri tespit etmek için yardımcı olabilir.”

Dopamin Nöronları ve T Hücre – Eski Bir Çalışma

Bilim insanları, önceden nöronların otoimmün saldırılardan korunduğunu düşünüyorlardı. Fakat, 2014 yılında bir çalışmada, Parkinson hastalığı ile etkilenen dopamin nöronlarının, hücre yüzeyindeki proteinlerin yabancı maddeleri tanıyacak bağışıklık sistemine yardım ettiklerinden dolayı daha korunmasız oldukları görülmüştü. Sonucunda, T hücrelerinin Parkinson hastalığı tarafından hasara uğrattığı nöronları yabancı istilacı olarak karıştırabilme potansiyeli olabilir yargısı oluşturuldu.

Lewy Cisimcikleri – Alfa Sinüklein

Bu yeni çalışmada ise, T hücrelerinin, alfa sinüklein proteinlerinin hasarının artışı yüzünden dopamin nöronlarının yabancı madde olduğunu düşünerek kandırabileceklerini gösteriyor. “Birçok Parkinson vakasında, dopamin nöronları yapıları ile dolu hale gelip Lewy cisimciklerini oluşturuyorlar ki bunlar alfa sinüklein proteinlerinin yanlış katlanmış hali ile oluşuyor.” diye belirtiyor Dr. Sulzer.

67 Parkinson hastasının ve 36 yaşı denk- sağlıklı kontrol grubunun kan analizini inceleyen araştırmacılar, nöronlarda alfa sinüklein ve diğer proteinlere baktılar. Analiz ederken, bağışıklık yanıtını herhangi bir proteinin tetikleyip tetiklemediğine dikkat ettiler. Sonucunda, kontrol grubunda bağışıklık hücrelerinde az bir aktivite görüldü. Hastaların kan örneklerinde ise,  T hücreleri önceki maruziyetten dolayı alfa sinükleinini tanıdığı görülmüş; böylece de protein parçalarına güçlü bir yanıt göstermiş.

Otoimmünite, Parkinson Hastalığı’na Götürebilir

Bağışıklık yanıtı özellikle, bağışıklık sisteminde bulunan genin yaygın bir formu ile ilişkilidir, bu yüzden neden Parkinson hastalığını gen varyantını taşıyan birçok insanın olduğu da açıklanabilir. Nöronlar anormal alfa sinüklein proteininden kurtulamadıklarında, Parkinson hastalığında otoimmünite görülmeye başlanıyor, Dr. Sulzer’ın hipotezi bu yönde. ” Genç, sağlıklı hücreler parçalanıyor ve yaşlı ve hasarlı proteinleri yeniden kullanılabilir hale getiriyor.” Fakat, bu geri dönüştürme süreci yaş ve bazı hastalıklarla -Parkinson da dahil- azalmaya başlıyor. Eğer anormal alfa sinüklein birikmeye başlarsa ve bağışıklık sistemi onu önceden tanımadıysa, protein saldırılması gereken bir patojen olarak karıştırılabiliyor.

Araştırmayı yapan laboratuvarlar şimdi daha fazla hasta ile yanıtları analiz etmeye çalışıyorlar ve hayvan ve hücre modellerinde otoimmün yanıtların moleküler basamaklarını tanımlamak üzere uğraşıyorlar.

Dr. Sette son olarak “Bulgularımız, immünoterapi yaklaşımının bağışıklık sisteminin alfa sinükleine olan toleransının artışında kullanılabileceğini ve bunun Parkinson hastalarının iyileştirilmesi veya kötüleşen semptomlarından korunmasına yardım edebileceğine ihtimal veriyor.” diye ekliyor.

Hazırlayan: İrem Yakışıklı

Kaynak

https://professorhealth.org/2018/01/parkinsons-disease-is-partly-an-autoimmune-disease-columbia-study-finds/