Renkler: İnsanlarda Uyandırdıkları Etkiler ve Anlamları

Renkler: İnsanlarda Uyandırdıkları Etkiler ve Anlamları

Renkler bireyler üzerinde psikolojik etki yaparak anlam üretmede, anlamın algılanmasında ve bilinçaltını etkilemede önemli rol oynamaktadır. Ayrıca toplumlar da geçmişten günümüze renklere çeşitli toplumsal ve sembolik anlamlar yükleyerek düşünce ve ideolojilerinin ifade biçimini oluşturmuşlardır. Farklı kültürler, zaman içerisinde kendilerine farklı renk semboller yaratmışlardır. Örneğin, Amerika’da yaşayan Kızılderililer için siyah cehennemi ve ölümü, beyaz ise barış ve mutluluğu temsil eder. Siyah batıda yas ve matemi anlatırken Japonya’da mutluluğu temsil eder.

Almanya’da 3. Reich yönetimi sırasında, homoseksüeller mora yakın renkte bir işaretle damgalanıyordu. Fransa’daki homoseksüeller ve travestiler ise kendilerini “les violets” (morlar) olarak nitelendirmişlerdi.

Renklerin Anlamları Kültüre Göre Değişebilir

Asya’da Hindular arasında ise kırmızı ve sarı kutsal renkler olarak rahipler tarafından tercih edilirken mavi sevilmeyen renk olarak algılanmıştır. Katolik rahipleri siyah giyerken Tibet lamaları safran sarısını tercih etmişlerdir. Ortaçağ giysilerinde mor rengi seçen başpiskoposlar, hiyerarşik olarak yükseldiklerinde cüppelerindeki mor tonlar ve beneklerin sayısı da artmakta idi. Psikoposlar leylak rengi giyinirken, erguvan giysili kardinaller, ayrıca mor ametist taşı olan bir yüzük takıyorlardı. Katolik inancına göre eflatun, büyük perhiz sırasında ve Noel’de, doğru yola dönüş, tövbe ve pişmanlığı simgelemiştir.

Renk tercih ve kullanımlarında toplumsal alışkanlıkların ve içinde yaşanılan kültürün de rolü bulunur. Örneğin, bir toplumda açık, neşeli renkler gençler tarafından, doygun, parlak olanlar yetişkinler tarafından, yumuşak ve pasteller yaşlılar tarafından tercih edilmiştir. Diğer taraftan koyu renkler kışın tercih edilirken, açık renkler yazın tercih konusudur. Sosyal düzeyi ve statüsü yüksek sosyal gruplar tarafından pastel renklerden oluşmuş renk kombinasyonları tercih edilirken, düşük gelir grupları tarafından parlak renklerin tercih edildiği saptanmıştır. Mavi rengin ise daha çok entelektüel kişiler tarafından tercih edildiği saptanmıştır. Enerji ve heyecan veren kırmızı ülke bayraklarının 45%’ine hakimken, sakinleştiren mavi 20%’sinde yer almaktadır.

Renkler Dinlerde de Önemlidir

İslam kültüründe de yeşil renk, üstün bir nitelik kazanmıştır. İslamiyet’te yeşil rengin önemi, göçebe bir hayat sürmeleri ve doğanın yeşermesinin hayvan sürülerini otlağa çıkarma zamanı olarak kendileri için yaşamsal bir önem taşımasından kaynaklanır. Ayrıca günümüzde yeşil renk doğayı simgeleyen çevreci bir renk olarak da algılanmaktadır.

Gökyüzü açık mavi renk ile simgeleştirilirken, mavi-yeşil de güneşin doğduğu kutsal yönün (cennetin) simgesi olmuştur.

Kırmızı, sarı ve siyah erkeksi renkler olurken beyaz, mavi ve yeşil dişi renkler olarak algılanır.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynak

Grafik Tasarım ve Reklam”, Prof. Dr. Ulufer Teker. Yorum Sanat Yayınevi, 4. Basım


Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an klinik araştırma sektöründe çalışıyorum. Bilimsel araştırmaların yanında başlıca hobilerim satranç, bisiklet sürmek, pilates ve latin dansları oldu. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş ve özel hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir