tarafından eklendi tarafından eklendi

Risperdal Nedir? Hangi Yan Etkiler Görülür?

Risperdal bazı zihinsel rahatsızlıkları tedavi etmek için kullanılan psikiyatrik bir ilaçtır. Özellikle şizofreni, bipolar bozukluk gibi duygudurum bozuklukların tedavisinde sıkça reçete edilir. Duygudurum bozukluklarında hastanın düşünme mekanizması hasar gördüğünden günlük yaşantısında sorun yaşayabilir. Risperdal bu noktada hastanın daha berrak bir şekilde düşünmesini ve günlük hayata daha aktif katılmasına yardımcı olur. Jenerik ismi risperidon olan bu ilaç atipik antipsikotik ilaç sınıfında yer alır. Psikiyatrik rahatsızlıkların pek çoğunda beyin kimyası dengesini yitirmiştir. Risperdal da beyin kimyasını tekrar dengeleyerek tedaviye yardımcı olur.

Risperdal nedir sorusunun kısa bir yanıtını verdikten sonra doz ve yan etkilerden bahsedelim. Risperdalin dozu hastanın yaşına, medika durumuna, tedaviye yanıt verme oranına ve kullanıdığı diğer ilaçlara göre değişir. Doktor muayenesinde hekime kullandığınız tüm ilaçları ve mevcut sağlık durumunuzu söylemeniz gerekir. Kullandığınız reçeteli/reçetesiz ilaçlar, hatta bitkisel takviye gıdalar bile büyük önem taşır. Varsa eğer kullanılan diğer ilaçlar ve bu ilacın yan etkilerinden kaçınmak için doktor risperdala düşük dozda başlayabilir. Doktorunuza danışmadan herhangi bir doz değişikliğine gitmemelisiniz.

Hangi Yan Etkiler Görülür?

Risperdalin en sık görülen yan etkileri uyuşukluk, bulantı, denge kaybı, kilo alma, yorgunluk ve baş dönmesidir. Hastaların büyük çoğunluğunda bu yan etkilerin görülmesi beklenir. Ancak yan etkiler çok kötüleşirse mutlaka doktorunuza görünmelisiniz. Baş dönmesi ve denge kaybı düşmelere neden olabileceği önemlidir. Bu tür durumlarda bir yere yaslanın veya oturun.

Yukarıda saydığımız yan etkiler gözünüzü korkutmasın. Bunların hepsi hastada görülecek diye bir kural yoktur. Çoğu hasta yan etkileri iyi bir şekilde yönetebiliyor ve hayatlarına daha iyi bir şekilde devam ediyor. Bir ilacın hastaya reçete edilmesi için faydaların zararlarından çok daha fazla olması gerekir. Aynı şekilde ilacın yetkili kurumlardan onay alma sürecinde de risk/fayda değerlendirmesi yapılır ve faydası daha fazla olan ilaçlar piyasaya çıkar.

Risperdal kullanımından sonra ciddi yan etkiler görmeye başlarsanız derhal vakit kaybetmeden doktorunuza durumu bildirin. Bunlar yutkunma güçlüğü, kas spazmları, titreme, anksiyete gibi duygudurum bozuklukları ve uykuda nefesin kesilmesidir. Bunlar yorgunluk, baş dönmesi gibi yan etkilerden çok daha ağırdır ve doktorun durumdan haberdar olması çok önemlidir.

İlacın kullanımının ve dozunun hastanın medikal durumuna ve kullandığı diğer ilaçlara bağlı olduğunu söylemiştik. Risperdalin diğer bir yan etkisi nadir de olsa kan şekerini artırmasıdır. Diyabeti olan hastalarda ciddi yan etkilere yol açabilir bu durum. Eğer kan şekerinizin kontrolsüzce yükselmesinden şikayetçiyseniz, sık sık idrara çıkma ve susuzluk yaşıyorsanız bunu doktorunuza mutlaka söylemelisiniz. Halihazırda diyabetiniz varsa doktorunuzun yönlendirmesiyle düzenli kan şekerinize baktırabilirsiniz. Ayrıca doktorunuz diyabet ilaçları, egzersiz ve özel bir diyete başlamanızı da önerebilir. Risperdal şeker metabolizmasını sıkça etkileyen bir ilaçtır. Kan şekerinde ve trigliseritte artışa veya kilo alımına neden olabilir. Diyabetle birleştiğinde bu yan etkiler kalp ve damar sağlığını da olumsuz etkileyebilir.

İlacı kullanmadan önce doktorunuza medikal durumunuzu tam olarak anlatmanız çok önemlidir. Özellikle herhangi bir karaciğer veya böbrek hastalığı, nöbet geçirme durumu, yutkunmada güçlük, demans, ailede kalp damar hastalığı veya diyabet varsa doktorun bunları bilmesi ve takip etmesi gerekir. Risperdal kullanımında kalp ritminde bozulma meydana gelip uzun QT sendromu gelişebilir. QT uzaması çok nadiren de olsa kalp atışlarında ciddi düzensizliklere neden olup acil müdahale gerektirebilir. Doktorunuz risperdal kullanımından önce sizden EKG çektirmenizi ve kalp ritmini baştan kontrol etmek isteyebilir.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar
https://www.webmd.com/drugs/2/drug-9846/risperdal-oral/details#:~:text=Drowsiness%2C%20dizziness%2C%20lightheadedness%2C%20drooling,increase%20the%20risk%20of%20falling.
https://www.verywellmind.com/risperdal-side-effects-378999

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an klinik araştırma sektöründe çalışıyorum. Bilimsel araştırmaların yanında başlıca hobilerim satranç, bisiklet sürmek, pilates ve latin dansları oldu. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş ve özel hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.