Taşikardi Nedir, Hangi Belirtileri Gösterir?

Kalp vücudumuzdaki şüphesiz en önemli organımızdır. Birkaç saniye kan pompalamasa vücudumuzda hemen hissedilir etkiler oluşur. Yavaş atsa sorun, hızlı atsa sorun oluyor. Sürekli belli bir hızda pompalanması için çaba harcanır. Kalp ritminin normalden daha hızlı olduğu durumlar taşikardi olarak adlandırılır. Bir ritim bozukluğu olan taşikardi uzun yıllardır araştırılıyor ve bunun için birçok ilaç geliştirildi.

Kalp atım hızınızın veya tansiyonuzun yükselmesi her zaman kötü değildir. Örneğin egzersiz yaparken veya yoğun stres yaşadığınızda nabzınız hızlanabilir. Bu tür durumlar sağlık için ciddi bir tehlike oluşturmaz. Ancak iş taşikardi durumuna geldiğinde dikkat etmemiz gerekir. Taşikardide dinlenme esnasında kalp normalden daha hızlı atar. Kalp atışlarını belirleyen etken elektriksel sinyallerdir. Kalp dokusundaki elektriksel sinyallerde bir anormallik olduğunda taşikardi ortaya çıkar.

Kalp ritminde bozukluk olması aslında çok ciddi bir sorundur ve hemen tedaviye başlanmalıdır. Bazı taşikardi vakalarında hastada hiçbir belirti gözlenmez. Dışarıdan bakıldığında hasta gayet sağlıklı görünür. Ancak tedavi edilmezse taşikardinin kalp yetmezliği, inme, ani kalp krizi gibi sorunlara yol açma riski vardır.

Kalp Nasıl Çalışır?

Taşikardinin ve aritmi gibi diğer ritim bozukluklarının vücuda vereceği zararı anlamak için kalbin nasıl çalıştığına bakmalıyız. Kalbin elektriksel sistemini anlarsak taşikardiyi de daha kolay anlarız. Belki lisede biyoloji dersinde görmüşsünüzdür. Kalp 4 odacıktan oluşur. Atriumlar üstteki odacıklar, ventriküller alttaki odacıklardır. Kalp ritmi sinüs nodu adı verilen sağ atriumun hemen altındaki bir yapı ile düzenlenir. Kalp atımını oluşturan her elektriksel sinyal sinüs nodundan çıkar.

Sinüs nodundan çıkan elektriksel sinyaller atrioventriküler noda ulaşırlar. Sinyallerin ventriküle gitmeden önceki durağı burasıdır. Elektrik sinyalleri ventriküllerdeki kaslara ulaştığında kasılma ve kanın pompalanması başlar. Bu sistemin aksamadı durumunda ritim bozuklukları görülmeye başlanır. Taşikardi veya kalbin normalden yavaş atması olan bradikardi ortaya çıkabilir.

Taşikardi Belirtileri

Kalbin yeterince kan pompalaması için odacıkların kanla dolması için biraz zaman gerekir. Hızlı atımın en önemli tehlikesi kalbin vücuda yeterince kan pompalayamamasıdır. Bu durumda organlarınız oksijen ve glikozdan mahrum kalır ve çok sayıda metabolik sorun meydana gelir. En sık karşılaşılan sorunlar nefes darlığı, baş dönmesi, göğüste huzursuzluk hissi ve göğüs ağrısıdır. Bazı taşikardi türleri hiç belirti göstermeden sinsice ilerler. Böyle bir durumda sadece doktor muayenesi veya EKG gibi bir görüntüleme testi doğru sonucu verir.

Taşikardinin yarattığı olumsuz sağlık durumları kesinlikle hafife alınmamalıdır. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bazı türler ölümcüldür. Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler farklı rahatsızlıkların göstergesi de olabilir. Böyle belirtiler ile karşılaştığınızda hemen doktora gitmeyi veya ambulans çağırmayı ihmal etmeyin. Tıbbi durumları kesinlikle ihmal etmeyin, bir hastanede profesyonel hizmet alın.

Taşikardi Türleri

Taşikardinin çok farklı türleri vardır ancak temelde 5’e ayrılır. Bunların hepsinde kalp normalden hızlı atar ancak rahatsızlığın kökeni ve nedeni farklıdır. Taşikardinin en yaygın türleri atriyal fibrilasyon, atriyal çarpıntı, ventriküler taşikardi, supraventriküler taşikardi ve ventriküler fibrilasyondur.

Atrial fibrilasyon kalbin üst odacıklarında oluşan düzensiz elektrik akımları yüzünden ortaya çıkar. Atriumdaki elektrik akımları düzensiz ve zayıf kasılmalara neden olduğu için kalbin işleyişini bozar. Bazı durumlarda kalıcı olabilirken bazı vakalarda tedavi edilmezse ömür boyunca devam edebilir. Taşikardinin en yaygın görülen tipi atrial fibrilasyondur. Çoğu hastada başka bir kalp hastalığı veya yüksek tansiyon ile beraber görülür. Kalpteki yapısal anormalliklerin rol oynadığı düşünülüyor. Bunun yanında aşırı alkol kullanımı, hipertiroidi ve kalp kapakçığı sorunlarının da katkısı olabilir.

Atrial çarpıntı yine atriumlarda kalp atımlarının hızlı olmasından kaynaklanır. Ancak atrial fibrilasyondan farklı olarak kalp atımları düzenlidir. Atriyal çarpıntının görülme nedeni atriumlardaki kan dolaşımının düzensizliğidir. Hızlı atımlar bazen zamanla düzelirken bazen tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Hastalar bazen hem atriyal fibrilasyon hem de atriyal çarpıntıyı beraber yaşayabilirler.

Ventriküler Taşikardiler

Supraventriküler taşikardi kalbin alt odacıkları olan ventriküllerin üstündeki bir yerden kaynaklanan aşırı hızlı atımlardır. Genellikle doğuştan kaynaklanan yapısal sorunlardan dolayı oluşur. Kalbin içindeki elektriksel sinyallerin birbiri üstüne gelmesi sonucu bir karışıklık olur. Bu düzensizlik de kalbin fazla hızlı atmasına neden olabilir.

Ventriküler taşikardi kalbin ventriküllerindeki elektriksel dengesizlik sonucu ortaya çıkar. Bir kalbin kasılması için kan ventriküllere dolar ve buradan atriuma çıkar. Ancak kan çok hızlı pompalandığında ventriküllere yeteri kan dolmaz. Bu yüzden metabolik sorunlar ortaya çıkabilir. Ventriküler taşikardi epizotları bazen birkaç saniyelik zaman dilimlerinde çıkabilir. Bunlar zararsız olabilir ama birkaç saniyeden uzun süren epizotlar hayati tehlike yaratabilir.

Ventriküler fibrilasyonda hızlı ve düzensiz kalp atımları görülür. Taşikardinin bu türünde kalp işlevini yeterince yapamayabilir. Eğer kalp atımları dakikalar içinde normal ritmine dönmezse durum ölümcül bir hal alabilir. Bu tür vakalarda doktorlar elektrik şok ile hastaya defibrilasyon yapabilirler. Kalp krizi esnasında veya sonrasında hastanın kalbine elektrik şok verilmesi fibrilasyon vakalarında olur. Ventriküler fibrilasyon hastası birçok kişi önemli bir kalp hastalığı veya elektrik çarpması yaşamıştır.

Taşikardi Neden Ortaya Çıkar?

Kalpte elektriksel dengesizliği ortaya çıkmasında çok sayıda etken rol oynar. Bunlar taşikardiye neden olabilir de olmayabilir de. Özellikle kalpte doğuştan gelen veya sonradan oluşan yapısal sorunlar çok etkilidir. Bunun yanında anemi, yorucu egzersizler, çok fazla stres, sigara ve alkol tüketimi de taşikardiye neden olabilir.

Dolaşım sistemini etkileyen çoğu şey taşikardi için bir risk etkenidir. Kafeinli içecekler ve kokain gibi uyarıcı maddeler bile tehlikeli olabilir. Ayrıca kalbin elektriksel sisteminde iyon dengesizliği ve aşırı aktif bir tiroid de sorun yaratabilir.

Taşikardiden Nasıl Korunabiliriz?

Koruyucu hekimlik günden güne daha çok önem kazanıyor. Bir hastalık çıktıktan sonra onu tedavi etmek kolay olmayabilir. Bunun yerine rahatsızlığın başlangıcından önce neler yapabileceğimizi düşünmeliyiz. Ailenizde taşikardi yaşayan varsa veya yukarıda saydığımız bazı risk etkenlerine sahipseniz bu konuya önem vermelisiniz. Hali hazırda bir kalp rahatsızlığınız bulunuyorsa sağlığınızı korumak için bazı önlemler almakta fayda var.

Öncelikle kalp sağlığının olmazsa olmazları egzersiz ve sağlıklı beslenmeden oluşuyor. Belki duymaktan sıkılmış olabilirsiniz ama çözüm mucize haplarda saklı değil. İnsan vücudu binlerce yıldır sürekli hareket etti. Vücudumuz çok hareketli olacak şekilde evrimleşti. Yeteri kadar fiziksel egzersiz yapmadığımızda sağlığımızı kaybediyoruz. Bunun yanında sigaradan kesinlikle uzak durulması gerekiyor. Risk grubundaki kişilerin alkolü makul miktarlarda tüketmesi tavsiye ediliyor. Kafeinli içecekleri sınırlamanız, mümkünse uzak durmanız da sizin için faydalıdır. Tansiyon ve nabzınızı düzenli olarak kontrol edin. Doktora gitmekten ve muayene olmaktan çekinmeyin. Sağlığınızda olumsuz değişim yaşadığınızı düşündüğünüz zaman hemen bir doktorun kapısını çalın.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tachycardia/symptoms-causes/syc-20355127

https://www.nhs.uk/conditions/supraventricular-tachycardia-svt/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441972/

Taşikardi Nedir, Hangi Belirtileri Gösterir?
5 (100%) 1 vote[s]

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Johnson & Johnson'a bağlı olarak Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.