Trikotilomani

Trikotilomani

Sürekli saçlarını çekip koparan birini görürseniz bir şeylerden şüphelenmeye başlayın. Trikotilomani kişinin dürtülerine dayanamayıp sürekli saçlarını çekmesi olarak adlandırılan bir rahatsızlıktır. Neredeyse tüm trikotilomani hastalarında saç kaybı görülür. Ne kadar yapma, etme deseniz fayda vermez. Onu cezalandırmak bile bir işe yaramaz. Hastalar en çok saçlarını ve kaşlarını yolmaya eğilimlidir. Bir zamandan sonra da hem toplumdan gelen tepkiler hem de kişinin kendi farkındalığından dolayı stres yaşayabilir.

Trikotilomaninin genetik kökeni de olabilir. Ebeveynlerden çocuklara aktarılan bazı genler buna sebep olabileceği gibi obsesif kompulsif hastalarda rahatsızlık daha yaygın görülür. Saç çekme atakları anksiyete tarafından tetiklenebilir. Hastaların çoğu saçlarını çektiğini kabullenirler. Zaten saçların kırık uçlarına bakan herkes de bunu kolaylıkla anlayabilir. Bu rahatsızlığın dahil olduğu Rapunzel sendromu İngiltere’de bir kızın organlarının iflas etmesine neden olmuştur.

İleri Okuma: Rapunzel Sendromu Genç Kızın Organlarını İflas Ettirdi 

Saçlarını Çektiklerinin Farkında Değildirler

Hastalar sürekli saç derilerinde bir huzursuzluk hissederler ve saçlarını çekerek bunu gidermeye çalışırlar. Saç çekme davranışını dışarıdan tetikleyen hiçbir dış etken yoktur. Tamamen hastanın kendi kendine yaptığı ve saçlarını kaybetmesine yol açan bir rahatsızlıktır. Saçlarını çeken kişiler bunu sürekli yaptıklarını bilirler ama saçlarını çekerken bunun farkında olmayabilirler. Aynı tırnak yeme davranışında olduğu gibi farkında olmadan yapabilirler.

Trikotilomani obsesif kompülsif rahatsızlıklar sınıfı içinde değerlendirilebilir. Obsesif kompülsif spektrumun içinde tırnak yeme (onychophagia), deriyi soyma, yeme bozuklukları, obsesif kompülsif bozukluk, tik rahatsızlıkları yer alır. Bu rahatsızlıklar ortak klinik özellikler, genetik yatkınlıklar ve benzer tedavi biçimlerine sahip olabilir. Örneğin obsesif kompülsif bozukluk ve trikotilomani bazı belirtiler ve nöral işlevler açısından ortak özelliklere sahiptir. Her iki rahatsızlıkta da kişi istenmeyen davranışları tekrarlamaya dair karşı konulamaz bir istek duyar.

İleri Okuma: Obsesif Kompülsif Bozukluk

Trikotilomani Belirtileri

Saçların çekildiği bölgeler genelde bir veya iki alanla sınırlıdır ama bazı hastalarda çok fazla alana yayılabilir. Saç derisi en fazla temas edilen bölgedir. Arkasından kaşlar, kirpikler, yüz, kol ve bacaklar gelir. Nadiren de olsa bazı kişilerde genital kılların, koltuk altı kıllarının ve sakalın da çekildiği görülmüştür.

Trikotilomaniden muzdarip kişiler genelde bir seferde tek bir saç telini çekerler. Eğer ne yaptıklarının farkına varmazlarsa bu durum saatlerce sürebilir. Aynı şey kaşlar ve diğer kıllar için de geçerlidir. Bazen bir durgunluk evresine girip günler, haftalar boyunca hiçbir yerlerini koparmazlar ama bu durum geçicidir.

Trikotilomani Neden Olur?

Şimdiye kadar yapılan araştırmalar trikotilomanili hastalarda anksiyete, depresyon ve obsesif kompülsif bozukluğun yaygın olarak görüldüğüne işaret ediyor. Ayrıca travma sonrası stres bozukluğu da trikotilomaniyle paralellik gösterebilir. Kişinin stres seviyesinin yükselmesi kendince rahatlama yollarına başvurmasına neden olur. Saçlarını çekmek de bu rahatlama yollarından biri olabilir. Daha sonra stres uyaranı ortadan kalksa bile bazal ganglia ve frontal loblarda alışkanlıklar oturmuş olarak kalır.

İleri Okuma: Anksiyete Bozukluğu Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Yapılan bir çalışmada trikotilomani hastalarının beyinciklerinin hacimce sağlıklı insanlardan daha az olduğu bulunmuştur. İleride yapılacak görüntüleme çalışmalarıyla bu daha iyi ortaya çıkacaktır. İlginç bir bulgu da hastaların beyinlerinde sağlıklı insanlara kıyasla daha fazla gri madde olmasıdır. Trikotilomanili kişilerin genetik yapılarında da birçok mutasyona rastlanmıştır. Bunlardan bir tanesi serotonin 2A reseptörünü kodlayan genlerde ve SLITRK geninde bulunur. HOXB8 geninde görülen mutasyonlar da saç çekme davranışına neden olabilir.

İleri Okuma: Beyincik

Tedavi Yöntemleri

Trikotilomaninin tedavisi kişinin yaşına bağlı olarak değişiyor. Çocuklukta başladıysa ailenin desteğiyle çocuk bu rahatsızlıktan kurtulabilir ama yetişkinlikte durum böyle olmuyor. 30 yaşında yetişkin bir kişiye trikotilomani tanısı konduğunda genelde farklı zihinsel rahatsızlıklar da beraberinde geliyor. Rahatsızlığın en iyi ilacı psikoterapidir. Şu ana kadar en yüksek başarı oranı sağlayan tedavi yöntemi bir profesyonelin uyguladığı terapi olmuştur. Bazen psikiyatristler ilaç tedavisi de önerebilir.

İleri Okuma: Psikoterapi Beyin İşlevlerini İyileştiriyor

Psikoterapinin yanında FDA onaylı bazı ilaçlar da hastalara önerilebiliyor. Bazı antidepresanların etkili olduğu ile ilgili bilimsel araştırmalar mevcut. Ancak bu çalışmaların doğruluğunu gösteren de birçok çalışma yapılması gerekiyor. İlaçlar saç çekme davranışlarını azaltsa da tam anlamıyla bir tedavi seçeneği olmuyor.

İleri Okuma: Mutluluk Hapı Antidepresanların Karanlık Yüzü

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynak

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/trichotillomania/home/ovc-20268509

Bilgi paylaştıkça çoğalır 🙂 Arkadaşlarınla paylaşmak ister misin?
0

Çağlayan Taybaş

Bursa’nın bir ilçesi olan Karacabey’de 1992 yılında dünyaya geldi. İlköğretim ve lise öğrenimi Karacabey’de ve bir ara Bursa Erkek Lisesi’nde tamamlamış, üniversite eğitimi için İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde (İYTE) 100% İngilizce Moleküler Biyoloji ve Genetik eğitiminin kurbanı olmuştur. Akademik hayatı boyunca İYTE, Ege Üniversitesi, 9 Eylül Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve Dresden Teknoloji Enstitüsü’nde stajlar yapmış olup gelişimsel sinirbilim, nöroloji, biyoinformatik, hesaplamalı kimya, immünoloji, bitki genetiği, mikrobiyoloji alanlarında projeler yürütmüştür. Üniversite hayatı boyunca 6 poster sunumu, 1 sözlü sunum yapmış ve son yılında “Gündelik Hayata Sinirbilimsel Yaklaşımlar” adlı kitabını yayınlamıştır. Biyoinformatik ve hesaplamalı kimya laboratuvarlarında MATLAB, C, JAVA, Python, HTML, CSS öğrenmiş, zaman içinde kendini photoshop ve dreamwaver gibi programlarda da eğitmiştir. İleri düzey İngilizce, orta düzey Almanca ve başlangıç düzeyinde Japonca bilmektedir. Yazar ney üflüyor, beyin sporu olarak satranç oynuyor, beden sporu olarak bisiklet sürüyor. 2 sene boyunca İzmir’de Yavuz Akalın’dan ney dersleri almıştır ve İYTE Satranç ve bisiklet kulübünde aktif olarak hizmet vermiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.