Uyku En Çok Kime Lazım? Erkeklere mi Kadınlara mı?

Uyku En Çok Kime Lazım? Erkeklere mi Kadınlara mı?

Bireylerin iş dünyası ve ev içindeki hayatlarında kadınlar ve erkekler bazen aynı bazen ise farklı roller üstlenebilirler. Toplumlar arasında değişkenlik göstermesine rağmen fizyolojik ve kültürel aktarımlardan dolayı kadın ve erkeklerin birçok zaman farklı sorumluklara sahip olduğunu görebiliriz. Bir kesim insan erkeklerin başka bir kesim ise kadınların daha çok çalıştığını ve sorumluluk aldığını iddia etmektedir. Bu konunun tartışmasını ve değerlendirmesini size bırakıyoruz. Eğer kadın veya erkek daha çok yoruluyorsa bu daha fazla dinlenmesi ve uyuması gerektiği anlamına mı gelir? Yapılan araştırmalar kadınların daha fazla uykuya gereksinim duyduğunu gösteriyor.

Duke Üniversitesi’ndeki araştırmacılar yetersiz uyudukları takdirde kadınların erkeklere kıyasla vücutlarının zihinsel ve fiziksel olarak daha fazla yıprandığını buldular. Bu araştırmayla beraber kadın ve erkek fizyolojisi arasındaki farklardan biri daha ortaya çıkmış bulunuyor. Peki, biz uykuda ne yapıyoruz ki kadınlar daha fazla uykuya ihtiyaç duyuyor?

Uyku Esnasında Ne Oluyor?

Uyanık haldeyken gözümüzü kapattığımız anda beyin alfa dalgaları yaymaya başlıyor. Uykuya daldığımızda ise teta ve derinlerde delta dalgaları beynimize hakim oluyor. Ortaya çıkan bu beyin dalgaları farklı beyin bölgelerinin etkinleşmesini ve yeni nörotransmiter maddelerin salgılanmasını sağlıyor. Sonuç olarak uyku çok kaba tabiriyle beynimizin kendini onarmasına ve düzenlemesine imkân tanıyor. Bu düzenleme ve onarıma beynin uyanıkken öğrendiği bilgileri tekrar yorumlaması ve pekiştirmesi, duygusal durumunu denetleyip eğer bir hasar varsa bunu düzeltmesi ve hücreler arası temizlik yapması gibi birçok metabolik faaliyet dâhildir. Gün içinde başınızdan çok üzücü bir olay geçtiğinde hemen uyuyun, zaten çoğu zaman otomatik olarak sizde uyuma isteği belirecektir. Bu beynin “sen aradan çık, olayları bana bırak” deme şeklidir. Rüyalar ise bütün bu analizlerin hücrelerde işlenmesi esnasında oluşan imgelerdir ancak hala neden rüya gördüğümüz tam olarak açıklanabilmiş değildir.

İleri Okuma: Beyin Dalgaları

Michael Breus’un liderliğinde gerçekleştirilen araştırmada öncelikle araştırmaya katılan kadın ve erkeklerin yetersiz dinlenme durumuyla baş etme becerilerine bakılarak uyku ihtiyacı gözlemlendi ve ölçüldü. Elde edilen bulgularda ise görülen o ki kadınlar yeteri kadar dinlenemediklerinde daha depresif, daha sinirli ve sert oluyorlar.

İleri Okuma: Mutluluğun Nörokimyası

Uyku Çok Sayıda Değişkenden Etkileniyor

Kadın ve erkekler arasında ortaya çıkan uyku ihtiyacı farkı maalesef kimin ne kadar uykuya ihtiyacı olduğu sorusuna yanıt veremiyor. İnsanların günlük uyku ihtiyacı genetik yapılarından yetişme şartlarına, beslenmelerine ve iş koşullarına kadar (bir diğer deyişle epigenetik etmenler) çok sayıda etkenin birleşiminden oluşuyor. Ancak uzmanların görüşüne göre kadınlar beyinlerini erkeklerden daha fazla kullanıyor.

Loughborough Üniversitesi Uyku Araştırma Merkezi’nin başkanı Jim Horne uykuda hafıza, düşünme ve dil gibi işlevlerden sorumlu beyin bölgelerinin uykuda hislerden ayrıldığını tamir sürecine girdiğini belirtiyor. Bu durumda ise beyninizi ne kadar fazla kullanırsanız o kadar uykuya ihtiyacınız oluyor. Meyve sineklerinde yapılan başka bir araştırmada ise hafızayla ilgili nöronların çalışmasının uykunun ortaya çıkması ve süresiyle bağlantılı olduğu görülmüştür.

6 Saat Uyuyanlar Uyku Eksikliği Çekebiliyor

Dünya’da insanların uyku ihtiyacı ortalama 7 – 9 saat arasında değişmektedir. Kişiler 6 saat uyuduklarında dahi uykudan kısmi olarak yoksun kalıyorlar ve beraberinde bilişsel işlevlerde aksaklıklar, huzursuzluk, depresyon gibi pek çok rahatsızlık ortaya çıkabiliyor. Kadınların daha fazla uykuya ihtiyacı olduğu gerçeği uzmanların söylemleriyle birleştiğinde kadınların daha çok çalıştığı ve hayatta erkeklerden daha çok görev aldığını gösteriyor. Bunlarla birlikte eskilerin “evin direği erkektir” sözü bilimsel bulgular arttıkça eski önemini kaybetmekte ve kadının toplumda ne kadar önemli olduğu daha fazla dikkat çekmektedir.

İleri Okuma: Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar
  1. http://www.medicaldaily.com/why-women-need-more-sleep-men-research-shows-stronger-mental-physical-response-inadequate-rest
  2. Kenneth Hugdahl and René Westerhausen. 2010. The Two Halves of the Brain. MIT yayınları
  3. Gina R. Poey, Christine M. Walshz and Theresa E. Bjorness. 2010. Cognitive neuroscience of sleep. Progress in Brain Research; Vol. 185
  4. Paul Whitney and John M. Hinson. 2010. Measurement of cognition in studies of sleep deprivation. Progress in Brain Research; Vol. 185
  5. Matthew P. Walker. 2010. Sleep, Memory and Emotion. Progress in Brain Research; Vol. 185
  6. Paula R Haynes, Bethany L Christmann, Leslie C Griffith. 2015. A single pair of neurons links sleep to memory consolidation in Drosophila melanogaster. eLife; doi: 10.7554/eLife.03868.

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Johnson & Johnson'a bağlı olarak Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.