Uykuda Öğrenme (Hipnopedya) Mümkün Mü?

Uykuda Öğrenme (Hipnopedya) Mümkün Mü

Şöyle derin bir uykuya dalsak da yarın sınavda sorulacak olan tüm soruların cevapları kafama girse. Cesur Yeni Dünya kitabında uykuda öğrenme (hipnopedi) çok güzel bir şekilde tasvir edilir. Önceleri böyle bir şeyin sadece bilim kurgu filmlerinde olacağı düşünülüyordu ancak günümüzde mümkün olduğu keşfedildi. Şimdilik istediğimiz bilgileri beyne yerleştiremiyoruz ancak beynin biz uyurken yeni bilgiler oluşturabildiğini gördük. Fransa’da PSL Research Üniversitesi’nde çalışan bilim insanları uyuyan bir beynin yeni anılar oluşturabileceğini keşfetti. Araştırmacılar, insanlar uyurken onlara karmaşık sesler çaldılar ve uyandıktan sonra bunları hatırlamaları istendi. Uykudan uyanan katılımcılar çalınan sesleri tanımayı başardılar.

Uykuda Öğrenme, Hipnopedinin Tarihi

Bazen hipnopedi olarak adlandırılan bir kavram olan, insanların uykudayken öğrenebileceği fikri uzun ve sıradışı bir tarihe sahip. New York’taki mucit A. B. Saliger, 1927 yılında özellikle tuhaf olan bir not bulduğu zaman Psiko-fonu sahneye çıkardı. Bu cihazı, “otomatik bir öneri makinesi” şeklinde ilan etti. Psiko-fon, saate bağlanmış bir gramofondu. Saliger’in yapıp sattığı fonoğraf silindiri kayıtlarını çalıyordu. Kayıtlar, “Ömür Uzatma,” “Normal Kilo” veya “Eşleşme” gibi isimlere sahipti. Sonuncusu şöyle başlıyordu: “Bir eş istiyorum. Sevgi yayıyorum … Sohbetim ilginç. Refakatim hoş. Güçlü bir cinsel cazibem var.”

Saliger’in 1933 yılında New Yorker dergisine söylediğine göre cihazları binlerce insan aldı. Bunlar arasında, söylediğine göre Hollywood oyuncuları vardı ancak isimlerini vermeyi kabul etmedi. Kendisinin makine için olan hevesine rağmen (Saliger “İlham” ve “Sağlık” dinlerken uyuyordu) cihaz bir fiyasko olmuştu. Ancak uykuda öğrenme fikri, işlevi belli olmayan Psiko-fon isimli cihazın öne sürdüğünden daha çok şey barındırıyor. Araştırmacıların Nature Communications dergisinde yayınladıkları çalışmada, uyuyan insanlara ses ile bir şeyler öğretmenin mümkün olduğu ortaya çıktı.

Uykuda Yanlış Bilgiler de Öğrenilebilir

Çalışmanın yürütücüsü Thomas Andrillon yıllardır tartışma konusu olan uykuda öğrenme ile ilgili sonunda elle tutulur kanıtlar elde ettiklerini belirtiyor. Bu fikri 1950’lerde çürütülen hipnopedi kavramı bu araştırmayla beraber geri gelebilir. 1956’da yapılan araştırmalar insanların uykuda yeni bilgiler öğrenemeyeceğini gösteriyordu. Bu düşünce uzun süre bilim literatüründe kabul edildi. Uykuda öğrenme ile ilgili tartışmaları yıllarca sürdü, çünkü eğer uykuda yeni şeyler öğrenirsek beyin gerçek ile hayali kavramlar arasındaki farkı anlayamayabilir veya yanlış bilgiler öğrenebilirsiniz. Örneğin siz uyurken yanınızda birileri size bir şey anlatıyor. Size anlatılanların doğru mu yanlış olduğunu mu bilmiyorsunuz ama hepsini öğreniyorsunuz. Uyanıkken doğru ve yanlış arasındaki farkı anlayamabilir ve buna uygun şekilde bilgileri kodlayabilirsiniz. Ancak uykuda tamamen savunmasızsınız.

Bu araştırma ile beraber insan beyninin ne kadar kolay etkilenebildiği de ortaya çıktı. Artık öğrenme yolları çok değişeceğe benziyor. Daha önceki yazılarımızda okuyuculara, dil öğrenirken uykuda öğrendikleri sözcükleri dinlemelerini tavsiye ediyorduk. Bunun sebebi uykuda öğrenme değil, zaten öğrenilen kelimelerin uykuda pekiştirilmesiydi. Bu yöntemin başarılı olduğunu gösteren bazı çalışmalar var. Görünen o ki, yeni kelimeler dinlemek de çok faydalı olabilir. Tabii uyku kalitesini bozmamak şartıyla.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynak

https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2017/08/08/your-brain-can-form-new-memories-while-you-are-asleep-neuroscientists-show

Yazıyı beğendiyseniz 5 yıldız verebilir misiniz?

Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Johnson & Johnson'a bağlı olarak Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.