Vegan Diyet Beyin Sağlığınıza Zarar Verebilir

Vegan Diyet Beyin Sağlığınıza Zarar Verebilir

Son yılların en tartışılan beslenme biçimlerinden biri vegan diyet ve ketojenik diyettir. Diyetisyenler, doktorlar ve diğer sağlık profesyonelleri bu konuda fikir ayrılığına düştüler. Et başta olmak üzere tüm hayvansal ürünleri soframızdan çıkarmak bizi daha sağlıklı yapacak mı? Sadece bitkileri yiyerek vücudumuzun ihtiyacı olan tüm besinleri alabilir miyiz? Bu konuyla ilgili dünyanın itibarlı dergilerinden birinde önemli bir çalışma yayınlandı. Veganlara kötü bir haberimiz var.

Hayvansal besinlerde çok önemli bir besin bulunuyor: Kolin. Beslenme uzmanı Dr. Emma Derbyshire vegan diyet ile vücudumuza yeterince kolin alamayacağımızı savunuyor. Çok bilinçli vegan diyet yapmak kolay değil. Son bir haftada yediklerinizi düşünün. Sizce ihtiyacınız olan tüm besinleri aldınız mı? Hiçbirimiz besinler konusunda çok dikkatli değiliz ve aslında ne yediğimizi hesaplamıyoruz. Dr. Derbyshire da çok dikkatli olunmadığında vegan diyet ile beyin sağlığınıza zarar verebileceğinizi söylüyor.

Kolin Neden Gerekli?

Dışarıdan takviye veya besinlerle doğal yoldan alınabilen kolin vücudumuzdaki her hücre için önemli bir besindir. Metabolik süreçlerde bazen moleküller metillenir veya asetillenir. İşte kolin de diğer moleküllere bağlanan metil gruplarını sağlar. Hücre zarının en önemli iki maddesi olan fosfatidilkolin ve sfingomiyelinin üretilmesi için koline ihtiyaç vardır. Bu yüzden tüm hücrelerin hayatta kalması için yapısında kolin olması gerekir.

Kolin beyin sağlığı için kritik bir öneme sahiptir. Özellikle anne karnında fetüsün gelişmesi için elzemdir. Kolin karaciğerde de üretilir ancak vücudun ihtiyacı olan miktarı karşılayabilmesi için dışarıdan da kolin alması gerekir. Kolin ismi bize “asetilkolin” nörotransmitterinden tanıdık geliyor. Beynin ve vücudun en önemli hormonlarından biri olan asetilkolin kolinden sentezleniyor. Asetilkolin beyinde nörotransmitter olarak nöronların birbiriyle iletişimini sağlıyor. Vücutta ise kasların gevşeme komutunu veren moleküldür. Kolin ayrıca karaciğerin sağlıklı bir şekilde çalışması için gereklidir. Dr. Derbyshire bu besinin serbest radikalleri nötrleştirdiğini ve kandaki yağ metabolizmasını düzene sokmakta görevli olduğunu belirtiyor. Ayrıca gen ifadesinin düzenlenmesi, hücre zarı sinyal mekanizması, lipid taşınması da kolinin diğer görevleri arasındadır.

Vegan Diyet Yeteri Kadar Kolin Sağlayamayabilir

Beslenme ile aldığımız kolinin temel kaynakları dana eti, yumurta, balık ve tavuktur. Hayvansal gıdaların yanında az miktarda fındık, fasulye ve brokoli gibi çiçekli yeşil sebzelerde bulunur. Kolini hayvansal besinlerden almak kolay ve zahmetsiz iken bitkisel besinlerden almak zordur. Fındığı, fasulyeyi çok miktarda ve düzenli tüketmeniz gerekir.

1998 yılında America Institute of Medicine kolinin önemine atfen günlük alınması gereken en düşük kolin miktarlarını yayınladı. Buna göre kadınların günlük en az 425 mg, erkeklerin ise 550 mg alması gerekiyor. Kolinin hamilelikte bebek gelişimi için gerekli olduğunu yazmıştık. Bu yüzden hamile kadınların her gün en az 450 mg, emziren annelerin ise 550 mg kolin alması elzemdir.

Dünyada vegan diyet ve sadece bitkisel gıdalarla beslenme furyası artarak devam ediyor. Ancak bunun sağlık açısından ne gibi sonuçları olacağını henüz bilmiyoruz. Kolin gibi besinlerin bitkisel kaynaklardan yeterince alınamaması sağlık için bir tehlike oluşturabilir. Vegan Diyet Beyin Sağlığınıza Zarar Verebilir Bitkisel besinler tabii ki çok sağlıklı olabilir ama gerekli miktarda süt, yumurta ve hayvansal protein vücut için daha yararlıdır. En azından vücudun gereksinim duyduğu kolin ihtiyacını karşılamada hayvansal gıdalar tüketilmelidir.

Hazırlayan: Çağlayan Taybaş

Kaynaklar

https://nutrition.bmj.com/content/early/2019/08/30/bmjnph-2019-000037

https://ods.od.nih.gov/factsheets/Choline-HealthProfessional/


Çağlayan Taybaş

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunuyum. Şu an Johnson & Johnson'a bağlı olarak Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde klinik araştırma koordinatörü olarak çalışıyorum. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi (açık öğretim) okuyorum. Lisans hayatım boyunca laboratuvarın yanında bilim yazarlığı, programlama, ney ve satranç ile uğraştım. Mezun olduktan sonra askere gitmeden önce sinirbilim.org'u kurdum. Şu an iş hayatım çok yoğun olduğu için eskisi gibi yazamıyorum. Yine iyi idare ettiğimizi düşünüyorum. Bana herhangi bir soru sormak isteyen varsa c.taybas@gmail.com'a mail atabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.